De verplichte meldcode in het kort

“De meldcode heeft niet tot doel dat er zoveel mogelijk wordt gemeld,
maar dat het geweld stopt en er hulp komt.”

Veel (te veel) slachtoffers
Meer dan 40% van de Nederlandse bevolking is ooit slachtoffer geweest van een vorm van
huiselijk geweld. Jaarlijks zijn naar schatting in Nederland meer dan 1 miljoen volwassenen
en 120.000 kinderen slachtoffer van een vorm van huiselijk geweld. Zelfs 1 op de 20 ouderen
ontkomt niet aan huiselijk geweld. Huiselijk geweld en kindermishandeling is voor iedereen
ingrijpend. Voor slachtoffers, plegers en getuigen.

Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling
Het bestrijden van  huiselijk geweld en kindermishandeling is een van de prioriteiten van de
landelijke overheid. Daarom heeft de overheid de Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en
kindermishandeling ingesteld. Deze wet wordt 1 juli 2013 van kracht. Het wettelijk kader maakt
dat het voor alle beroepssectoren waarbinnen met mensen wordt gewerkt duidelijk is, dat zij op
dit vlak een aantal taken en verantwoordelijkheden hebben. Deze zijn afhankelijk van de positie
van de organisatie en variëren van het signaleren van een vermoeden van kindermishandeling of
huiselijk geweld en het verwijzen of toeleiden naar hulp tot het beschermen van slachtoffers en
het behandelen van slachtoffers en plegers.

De verplichting de meldcode te hanteren geldt voor organisaties  en zelfstandige beroepsbeoefenaren
die werken op het terrein van bijvoorbeeld maatschappelijke dienstverlening, jeugdzorg, onderwijs
en kinder­opvang. Ook voor politie en justitie wordt de meldcode verplicht. Kort ge­zegd: de code geldt
voor alle secto­ren waar contacten kunnen zijn met slachtoffers, getuigen en plegers van huiselijk
geweld of kindermishandeling. Het streven is het verbeteren van de ketensamenwerking en het
realiseren van een sluitende aanpak.

De meldcode
De Wet meldcode heeft als doel mogelijk geweld binnen de huiselijke kring te voorkomen.  Het
streven is niet dat er zoveel mogelijk wordt gemeld, maar dat het geweld stopt en er hulp komt.
De meldcode  is een overzichtelijk vijfstappenplan. Dit plan leidt de professional stap voor stap
door het proces, vanaf het moment dat er zorgen zijn om een kind of volwassene of dat er een
vermoeden  is van huiselijk geweld of kindermishandeling, tot aan het moment dat hij of zij
eventueel een beslissing neemt over het doen van een melding.

Hoewel de verantwoordelijkheid bij de beroepskracht blijft, is ook de instelling waarbinnen deze
professionals werkzaam zijn een belangrijke partner in het hele proces. Het gaat er kort gezegd
om dat de be­roepskracht zich bij het zetten van de stappen gesteund weet door de instelling.

  • Van organisaties en instellingen wordt verwacht dat zij beroepskrachten regelmatig in de
    gele­genheid stellen hun deskundig­heid op het gebied van het herkennen van signalen te
    vergroten.
  • De stap­pen van de meldcode dienen dusdanig te worden geïmplementeerd dat deze
    aansluiten bij het werkproces van de professional. De stap­pen van de meldcode mogen niet
    ondergesneeuwd raken.
  • Er moeten duidelijke af­spraken zijn over gevallen waar­in het daadwerkelijk zetten van de
    stappen leidt tot agressie of klachten gericht tegen de be­roepskracht. Daarin maakt de
    organisatie duidelijk dat zij achter haar mensen staat.